LÍFF1LE05

 Grunnáfangi í líf- og lífeðlisfræði


Viðfangsefni:
Lífeðlisfræði

Þrep: 1

Einingafjöldi: 5

Forkröfur: VÍSI2VV03


Lýsing:

Í þessum áfanga fyrir nemendur á náttúruvísindabraut er farið í grunnatriði líf- og lífeðlisfræðinnar. Flokkar líffræðinnar og grunnkenningar ásamt tengslum við aðrar fræðigreinar eru kynntar og aðferðum vísindanna við öflun þekkingar lýst. Flokkun lífheimsins og fjölbreytileiki lífvera skýrður með dæmum. Rifjaðir eru upp helstu flokkar lífrænna efna ásamt byggingu og starfsemi frumna. Byggingu og starfsemi helstu vefja dýra og plantna lýst ásamt líffærum og líffærakerfa mannsins. Einstök líffærakerfi eru borin saman hjá mismunandi lífverum. Fjallað er um næringarnám hjá frumbjarga og ófrumbjarga lífverum. Með áherslu á spendýr er gerð grein fyrir meltingu, öndun, efnaflutning, úrgangslosun, ónæmissvörun, boðflutning, stjórnstöðvum í heila, hreyfingu, stjórn efnaskipta, skynjun, æxlun og fósturþroskun. Að lokum verður farið yfir skipulag erfðaefnisins, grundvallaratriði erfða, arfgengi eingena- og fjölgenaeiginleika ásamt dæmum og yfirliti um notkun erfðatæknilegra aðferða. Um leið og fjallað er um heilbrigða starfsemi lífvera er einnig tiltekinn munur á starfseminni í hvíld og undir álagi ásamt dæmum um algeng frávik á starfseminni. Verkefnavinna í áfanganum tengist lífverum í umhverfi nemenda með það fyrir augum að auka áhuga þeirra og kynna þeim mikilvægi þekkingar á líffræði í daglegu lífi. Nemendur öðlast undirbúning undir frekara nám í líffræði og skyldum greinum.

Þekkingarviðmið

 

Nemandi skal hafa öðlast þekkingu og skilning á:

  • sérkennum líffræðinnar sem fræðigreinar og tengslum hennar við aðrar greinar
  • helstu grunnkenningum líffræðinnar
  • flokkum lífrænna efna og starfsemi þeirra
  • byggingu og starfsemi ýmissa frumgerða
  • byggingu og starfsemi vefja dýra og plantna
  • skipulag og starfsemi helstu líffæra og líffærakerfa mannsins
  • hvað gerist við næringarnám hjá frumbjarga og ófrumbjarga lífverum
  • starfsemi meltingar, öndunar, efnaflutnings, úrgangslosunar, ónæmissvörunar, boðflutningi, skipulagi og virkni stjórnstöðva í heila, hreyfingu, stjórn efnaskipta, skynjun, æxlun og fósturþroskun hjá spendýrum
  • skipulagi erfðaefnis, hvað felst í erfðum ásamt dæmum um arfgenga eiginleika

 

Leikniviðmið:

Nemandi skal hafa öðlast leikni í að:

  • gera greinarmun á helstu flokkum líffræðinnar
  • skoða lífverur í náttúrunni og í smásjá
  • lesa líffræðilegar upplýsingar úr máli og myndum
  • útskýra flokka lífrænna efna og helstu hlutverk þeirra
  • greina mismunandi hluta fruma og starfsemi þeirra
  • greina vefi dýra og plantna og greina frá einkennum þeirra
  • þekkja öll helstu líffæri og hvernig þau vinna saman í líffærakerfum
  • útskýra mun á næringarnámi hjá frumbjarga og ófrumbjarga lífverum
  • útskýra feril og virkni meltingar, öndunar, efnaflutnings, úrgangslosunar, ónæmissvörunar, boðflutnings, virkni stjórnstöðva í heila, hreyfingar, stjórnunar efnaskipta, skynjunar, æxlunar og fósturþroskunar hjá spendýrum
  • þekkja algengustu erfðamynstur og geta útskýrt þau

Hæfniviðmið:

Nemandi skal geta hagnýtt þá almennu þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að:

  • auka skilning sinn og annarra á fyrirbærum náttúru- og raunvísinda
  • leggja gróft mat á upplýsingar sem tengjast líffræðilegum viðfangsefnum í samfélaginu á gagnrýninn hátt
  • taka ábyrgð á eigin lífi, heilsu og vellíðan með þekkingu sinni á líf- og lífeðlisfræðilegum þáttum
  • tengja grunnþekkingu í líf- og lífeðlisfræði við samfélagsleg gildi og umhverfi og sjá notagildi hennar
  • afla sér frekari þekkingar á líffræðilegum viðfangsefnum

 

Námsmat:

Lögð er áhersla á að í námsmati felist  ýmiss konar verkefnavinna, skrifleg og munnleg, einstaklings, para og hópa. Unnið er með kynningar á efni fyrir samnemendur á sem fjölbreyttustu formi. Tvö til þrjú skrifleg hlutapróf eru í áfanganum. Nemendur vinna ferliritun og skila ferilmöppu.

 

Atburðir
« Júní »
S M Þ M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Næstu atburðir

Vefumsjón